.png)
معرفی نظامهای رتبهبندی بینالمللی
تمایل به پیشرفت، تقویت نقاط مثبت و رفع نقاط منفی دانشگاهها، آنها را وارد رقابت با همتایان خود در سطح ملی و بینالمللی میکند. مقایسه و سنجش عملکرد هر یک از این موسسات، نیازمند قواعد و مقررات پذیرفته شده و ابزارهای مناسب است. نظامهای رتبهبندی به عنوان یکی از ابزارهای مناسب و رایج برای نشان دادن برتریهای آموزشی، پژوهشی و تجاری مورد استفاده قرار گرفتهاند. در دنیا، نظامهای رتبهبندی مختلفی وجود دارد که هر یک با رویکردهای مختلف و بر اساس شاخصهای متنوع به ارزیابی دانشگاهها میپردازند. نوع شاخصها، وزن شاخصها، تمرکز موضوعی و تعداد دانشگاههای تحت پوشش این نظامها معمولاً با یکدیگر متفاوت است. مجموع شاخصهای هر نظام رتبهبندی در نهایت امتیاز و رتبه دانشگاهها را نشان میدهد. از میان صدها نظام رتبهبندی جهانی و بینالمللی، نظامهای فراگیر رتبهبندی کیواس، تایمز، لایدن و شانگهای شهرت و محبوبیت بیشتری در دنیا دارند و در متون علمی زیادی از آنها استفاده شده است.
معیارها و شاخصهای رتبهبندی
در حال حاضر به منظور ارزیابی عملکرد پژوهشی و رتبهبندی دانشگاهها از شاخصهای نظیر تعداد تولیدات علمی، تعداد استنادات، اچ ایندکس، مقالات پُراستناد، تعداد جوایز کسب شده، تعداد پروانه ثبت اختراع، تعداد اعضای هیئت علمی، تعداد دانشجویان تحصیلات تکمیلی و کارشناسی و... استفاده میشود.
-
شاخص تولید: نشاندهنده تعداد تولیدات علمی که توسط اعضای هیئت علمی یا دانشجویان هر دانشگاه منتشر شده است. به عبارت دیگر حداقل یکی از نویسندگان باید دارای وابستگی سازمانی به دانشگاه مربوطه باشد. این شاخص نشاندهنده کمیت تولیدات علمی است.
-
شاخص استناد: شاخص کیفی محسوب میشود؛ تعداد کل استنادهای دریافتی هر دانشگاه طی سالهایی که تولیدات علمی دانشگاه در پایگاههای استنادی (وبآفساینس، اسکوپوس، گوگل اسکالر) نمایه شده است، مورد بررسی قرار میگیرد.
-
شاخص هیرش (h-index): یک پژوهشگر برابر با h است، اگر h مقاله وی هر کدام حداقل h استناد و سایر مقالههای وی کمتر از h استناد دریافت کرده باشند. شاخص هیرش مبتنی بر مجموعه مقالههای پراستناد و تعداد استنادهای دریافتی است و میتواند به عنوان یکی از شاخصهای نشاندهنده کیفیت مقالههای منتشر شده توسط یک فرد، سازمان و یا کشور مورد استفاده قرار گیرد.
-
مقالات پُراستناد: به مقالهای گفته میشود که از زمان انتشار تأثیر بسیاری بر آثار علمی و پژوهشی داشته و استناد زیادی دریافت کرده باشد. از نظر مؤسسه اطلاعات علمی، مقالهای پُراستناد است که جزو ۱ درصد بالای مقالههای پُراستناد حوزه خود باشد.
-
تعداد جوایز بینالمللی: جوایز علمی به عنوان معیار و ملاکی برای ارزیابی عملکرد افراد، موسسات و دانشگاهها در نظر گرفته میشوند. بسیاری از نظامهای جهانی رتبهبندی، نمراتی را به کسب جوایز بینالمللی اختصاص دادهاند.
-
تعداد پروانههای ثبت اختراع: تعداد پروانههای ثبت اختراع که در دفاتر معتبر ثبت اختراع نظیر دفتر ثبت اختراع اروپا، آمریکا، آلمان به ثبت رسیده است.
اهمیت نظامهای رتبهبندی بینالمللی برای دانشگاهها
-
افزایش رؤیتپذیری و مشهور شدن
-
جذب سرمایههای خارجی
-
افزایش دستیابی به گرنتهای بینالمللی
-
افزایش همکاریهای بینالمللی
-
کمک به بینالمللی شدن دانشگاهها
-
افزایش اعتبار
-
ارزیابی عملکرد
-
جذب دانشجوی بیشتر
_1.png "معاونت بین الملل")